Zmiany w preferencjach konsumpcyjnych w Polsce w okresie transformacji

Irena Woroniecka

Zaproponowana została metoda kwantyfikacji preferencji z wykorzystaniem modelu racjonalnych decyzji konsumpcyjnych, a następnie zastosowana do analizy zmian preferencji konsumpcyjnych w okresie transformacji w Polsce. W modelu zakłada się, że konsument dokonuje wyboru optymalnego koszyka konsumpcyjnego maksymalizując funkcję użyteczności (funkcja CES) przy ograniczeniu budżetowym na wydatki. Stosując powyższą metodologię, oszacowano wartości współczynników preferencji dla polskich gospodarstw domowych w latach 1990-1999. Uzyskane wyniki wskazują na istotne zmiany w hierarchii preferencji, odzwierciedlające zmiany zachowań i wzorców konsumpcyjnych w okresie transformacji; m. in. na rosnące znaczenie usług (przede wszystkim transportu i łączności, ochrony zdrowia, usług mieszkaniowych, a także, choć w mniejszym stopniu, usług w zakresie edukacji, kultury i rekreacji) i malejącą rangę żywności w skali preferencji. Przeobrażeniu uległy również preferencje żywieniowe Polaków, którzy wyraźnie podążają w kierunku zdrowszego sposobu odżywiania - wzrósł udział takich artykułów żywnościowych jak: nabiał, ryby oraz owoce i warzywa kosztem przede wszystkim mięsa, cukru i tłuszczów.

Słowa kluczowe: model decyzji konsumenta, preferencje konsumpcyjne, funkcja CES, optymalny wybór konsumenta, gospodarstwa domowe

Strzałka w lewoSpis referatów, Pełny tekst PDF